Jak teraz pisać: „czy by”, „to by”, „bo by”? Łącznie czy rozdzielnie? – poprawność językowa i nowe zasady pisowni

Zmiany wprowadzone przez nowe Zasady pisowni polskiej wywołały sporo pytań, zwłaszcza dotyczących pisowni wyrażeń typu czy by, to by czy bo by. Wraz z reformą obowiązującą od 1 stycznia 2026 roku pojawiła się jasna reguła, dzięki której zasady te stały się prostsze i bardziej intuicyjne. Według dokumentu „Zasady pisowni i interpunkcji polskiej” cząstki -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście piszemy rozdzielnie ze spójnikami, np. czy by, to by, bo by. [tvp.info]

Nowe zasady pisowni polskiej – rozdzielna pisownia wyrażeń „czy by”, „to by”, „bo by”

Do 2026 roku funkcjonowała forma łączna – czyby, toby, boby. Reforma wprowadzona przez Radę Języka Polskiego uprościła ten obszar języka polskiego, całkowicie znosząc poprzednią normę. Od teraz poprawność językowa wymaga konsekwentnego stosowania pisowni rozdzielnej. Oznacza to, że w zdaniach piszemy:
• Zastanawiam się, czy by nie pojechać w góry.
• Myślę, że to by było dobre rozwiązanie.
• Nie wiem, bo by im się to nie spodobało.
To prosta zasada, która eliminuje wcześniejsze wątpliwości i utrwala przejrzystość wypowiedzi. Reforma językowa miała na celu przede wszystkim ujednolicenie i uproszczenie zapisów, co w tym przypadku zdecydowanie się udało. [gov.pl]
Nowe reguły, wprowadzone w duchu przejrzystości i dostępności, sprawiają, że poprawność językowa staje się łatwiejsza do opanowania. Chociaż zmiana może wymagać przyzwyczajenia, to w praktyce okazuje się intuicyjna — i zgodna z naturalnym rytmem współczesnej polszczyzny. Jeśli więc masz wątpliwości, jak pisać: czy by, to by, bo by — pamiętaj: zawsze rozdzielnie.