Od 1 stycznia 2026 r. w polskiej ortografii nastąpiła jedna z najbardziej praktycznych i odczuwalnych zmian ostatnich lat: wszystkie oficjalne nazwy mieszkańców jednostek terytorialnych piszemy wielką literą. Obejmuje to mieszkańców miast, dzielnic, osiedli i wsi. [babaodpolskiego.pl], [glos24.pl]
Do tej pory panował chaos: Europejczyk – wielką, mokotowianin – małą. Teraz wreszcie panuje logika: Wrocławianka, Krakowianin, Ochocianka, Mokotowianin, Nowohucianin, Chochołowianin – wszystkie te nazwy piszemy wielką literą. [babaodpolskiego.pl]
Dlaczego wprowadzono tę zmianę?
Rada Języka Polskiego wskazuje, że zmiany mają:
- uprościć zasady pisowni,
- zredukować liczbę wyjątków,
- ujednolicić zapis nazw mieszkańców,
- usunąć wcześniejsze niespójności. [gov.pl]
Jak wskazują źródła, reforma dotyczy tzw. zasad konwencjonalnych, czyli właśnie sposobu zapisu wielkich i małych liter. Nie zmienia natomiast pisowni typu „rz-ż”, „ó-u”, „ch-h” – te pozostają bez zmian. [gov.pl]
Przykłady: jak było, a jak jest po 1 stycznia 2026 r.?
Przed 2026 r.:
- krakowianin
- nowohucianin
- ochocianka
Po 2026 r. (obowiązkowo wielką literą):
- Krakowianin
- Nowohucianin
- Ochocianka
Źródła jasno podkreślają tę zmianę jako jedną z kluczowych zasad reformy. [glos24.pl]
A co z nieoficjalnymi nazwami etnicznymi? (Tu wkracza humor ortograficzny!)
Tu Rada Języka Polskiego poszła w kierunku, który można opisać jako:
„pisz, jak chcesz — ale pamiętaj, że to słowo i może kogoś urazić!”
Od 2026 r. nieoficjalne, często potoczne nazwy etniczne mogą być zapisywane zarówno małą, jak i wielką literą.
To oznacza, że poprawne są obie formy, np.:
- kitajec / Kitajec
- jugol / Jugol
- angol / Angol
- żabojad / Żabojad
- szkop / Szkop
- makaroniarz / Makaroniarz
Regulacja została wyraźnie potwierdzona w omówieniach reformy ortografii. [annaskora.pl], [glos24.pl]
Czyli… pełna wolność wyboru.
Możesz więc pisać angol — jeśli chcesz brzmieć bardziej swobodnie,
lub Angol — jeśli chcesz podać mu tytuł.
(Tylko pamiętaj: w tekstach oficjalnych takie określenia i tak lepiej omijać!)
Dlaczego ta zasada ma znaczenie dla tłumaczy i korektorów?
Zmiany w pisowni oznaczają konieczność:
- aktualizacji glosariuszy i pamięci tłumaczeniowych,
- dostosowania dokumentów firmowych i materiałów marketingowych,
- stosowania jednolitego zapisu w projektach międzynarodowych.
Dzięki nowym zasadom:
- znika zamieszanie wokół pisowni nazw mieszkańców,
- teksty stają się bardziej spójne,
- korekta językowa jest szybsza,
- a ryzyko błędów maleje.
Najważniejsze źródła potwierdzające zmiany
- Oficjalne omówienie reformy: mieszkańcy miast i dzielnic – wielka litera. [babaodpolskiego.pl]
- Przewodnik zmian: od 2026 r. nazwy mieszkańców pisane wielką literą. [glos24.pl]
- Zasady dotyczące etnonimów: dopuszczalne dwie pisownie (mała/wielka). [annaskora.pl], [glos24.pl]
- Informacje o ujednoliceniu zasad pisowni i ich celu. [gov.pl]